Większość firm nie potrzebuje dużego działu cyberbezpieczeństwa.

Rosnące wymagania regulacyjne i zależność biznesu od technologii zwiększają presję na rozwój cyberbezpieczeństwa. Tymczasem problemem rzadko jest sama liczba specjalistów. Znacznie częściej brakuje jasno przypisanej odpowiedzialności, procesów i zdolności do skutecznego działania. Dla wielu organizacji lepszym rozwiązaniem niż duży wewnętrzny dział jest dobrze zaprojektowany model operacyjny, łączący kompetencje własne i zewnętrzne.

Cyberbezpieczeństwo to system zdolności, nie liczba etatów

Dojrzałe cyberbezpieczeństwo obejmuje kilka warstw: governance, zarządzanie ryzykiem, kontrolę dostępu, podatności, monitoring, reagowanie na incydenty, ochronę infrastruktury i danych oraz ciągłość działania.

Trudno oczekiwać, aby kilkuosobowy zespół był jednocześnie ekspertem od governance, IAM, chmury, SIEM, EDR/XDR, bezpieczeństwa dostawców, regulacji i Disaster Recovery. Utrzymywanie wszystkich tych kompetencji na etatach jest często nieproporcjonalne do potrzeb firmy.

Najważniejsze jest przypisanie odpowiedzialności

Problem zaczyna się wtedy, gdy organizacja ma narzędzia bezpieczeństwa, ale nie ma właścicieli procesów. Firewall działa, backup jest wykonywany, EDR raportuje zdarzenia, lecz nie wiadomo, kto odpowiada za ryzyko, priorytety, incydenty, dostawców czy raportowanie do zarządu.

Dlatego pierwszym pytaniem nie powinno być „ilu ludzi potrzebujemy?”, lecz „jakie zdolności musimy utrzymywać i kto za nie odpowiada?”

Minimalny rdzeń po stronie organizacji

Firma powinna zachować wewnętrzną odpowiedzialność za decyzje, priorytety i akceptację ryzyka. Nie oznacza to jednak, że wszystkie zadania muszą być realizowane własnymi zasobami.

W praktyce wystarczy często niewielki rdzeń zarządczy – np. osoba odpowiedzialna za IT lub funkcja vCISO – uzupełniany przez wyspecjalizowanych partnerów.

Model hybrydowy cyberbezpieczeństwa z odpowiedzialnością wewnątrz organizacji i zewnętrznymi kompetencjami specjalistycznymi.
Rys. 1. Model hybrydowy: odpowiedzialność wewnętrzna połączona z elastycznym dostępem do kompetencji specjalistycznych.

Co warto realizować zewnętrznie?

Najłatwiej skalować kompetencje potrzebne okresowo lub wyspecjalizowane. Dotyczy to m.in. audytów, testów bezpieczeństwa, architektury, SOC/MDR, analizy podatności, wsparcia compliance, obsługi incydentów czy planów ciągłości działania.

Pozwala to korzystać z ekspertów wtedy, kiedy są potrzebni, bez utrzymywania pełnego zespołu przez cały rok.

Przesuń tabelę w bok, aby zobaczyć wszystkie kolumny.

Pozostaje w organizacji Może być realizowane zewnętrznie
Decyzje biznesowe i akceptacja ryzyka Funkcja vCISO i prowadzenie programu bezpieczeństwa
Ustalanie priorytetów i budżetu bezpieczeństwa SOC/MDR, monitoring i analiza zdarzeń
Właścicielstwo procesów, systemów i danych Audyty, testy bezpieczeństwa i przeglądy architektury
Zatwierdzanie polityk, wyjątków i poziomu ryzyka Zarządzanie podatnościami i specjalistyczne analizy
Odpowiedzialność zarządcza i nadzór nad zgodnością Wsparcie NIS2/DORA, incident response, BCP/DR
Tab. 1. Przykładowy podział odpowiedzialności w hybrydowym modelu cyberbezpieczeństwa.

NIS2 i DORA nie oznaczają automatycznie dużego działu

Regulacje zwiększają odpowiedzialność organizacji i wymagają większej formalizacji zarządzania ryzykiem, incydentami, dostawcami oraz odpornością operacyjną. Nie oznacza to jednak konieczności budowy rozbudowanego departamentu.

Kluczowe jest wykazanie, że odpowiednie mechanizmy istnieją, działają, są monitorowane i doskonalone. To wymaga sprawnego systemu zarządzania i kontroli, niekoniecznie dużej struktury organizacyjnej.

Model hybrydowy jest często najbardziej racjonalny

Dla wielu średnich firm efektywny jest model, w którym odpowiedzialność i decyzje pozostają wewnątrz organizacji, funkcja vCISO lub security governance prowadzi program i roadmapę, wyspecjalizowani partnerzy dostarczają wybrane kompetencje, a operacje bezpieczeństwa są wspierane usługami zarządzanymi.

W efekcie cyberbezpieczeństwo staje się stałą zdolnością organizacji, a nie zbiorem narzędzi i jednorazowych projektów.

Nie pytaj, jak duży powinien być dział bezpieczeństwa

Lepsze pytanie brzmi: jakich zdolności bezpieczeństwa potrzebuje nasza organizacja i jak zapewnić je w sposób ciągły, mierzalny i ekonomicznie uzasadniony?

Dopiero wtedy warto zdecydować, które kompetencje budować wewnętrznie, które kupować jako usługę, a które uruchamiać okresowo. Dobrze zaprojektowany model operacyjny może zapewnić większą odporność niż rozbudowany dział bez jasno zdefiniowanych odpowiedzialności.